Thở Chánh Niệm

Trong đời sống hàng ngày, không có khi nào ta không thở nhưng thường thì ta quên là mình đang thở. Nền tảng của thực tập chánh niệm là đưa sự chú tâm của mình trở về hơi thở vào và hơi thở ra. Đó gọi là chánh niệm về hơi thở hay ý thức về hơi thở. Điều này tuy đơn giản nhưng rất hiệu nghiệm.

Trong đời sống hàng ngày, nhiều khi thân ta ở nơi này mà tâm ta lại ở nơi khác. Theo dõi hơi thở vào và hơi thở ra giúp ta đem tâm trở về với thân, có mặt trọn vẹn với giây phút hiện tại, bây giờ và ở đây.

Hơi thở là một nơi an ổn vững vàng mà ta có thể quay về nương tựa ở mọi nơi mọi lúc. Dù trong lòng ta đang có bất cứ cảm xúc, suy tư hay tri giác nào, hơi thở luôn có mặt đó cho ta như một người bạn trung thành. Bất cứ khi nào ta bị chìm đắm trong một cảm xúc tiêu cực, bị sự lo lắng buồn phiền xâm chiếm, bị một dự án nào đó lôi kéo, ta cũng có thể quay trở lại với hơi thở để định tâm trở lại.

​

Khi thở vào, chúng ta thực sự cảm nhận không khí trong lành đang đi vào đầy buồng phổi ta. Khi thở ra, ta cảm thấy những gì tồn đọng trong phổi đang theo hơi thở đi ra khỏi hai buồng phổi. Ta không cần điều khiển hơi thở. Chỉ cảm nhận hơi thở như nó đang là. Dù hơi thở của ta dài hay ngắn, sâu hay cạn, ta cứ để nó tự nhiên như vậy. Thở với ý thức như thế trong một lúc, hơi thở của ta sẽ trở nên chậm hơn và sâu hơn một cách thật tự nhiên. Hơi thở ý thức là công cụ thiết yếu giúp ta hợp nhất thân tâm và mang năng lượng chánh niệm vào mỗi giây phút của đời sống hàng ngày.

Trong khi thở vào và thở ra, ta cảm nhận luồng không khí đang đi vào và đi ra khỏi mũi ta. Ban đầu có thể hơi thở ta không được thư thái lắm. Nhưng thực tập như thế sau một lúc, hơi thở của ta sẽ trở nên nhẹ nhàng, tự nhiên, êm dịu và bình an hơn. Bất cứ lúc nào, trong khi đi, đứng, làm việc ngoài vườn, đánh máy hoăc làm bất cứ việc gì khác, chúng ta đều có thể trở về tiếp xúc với suối nguồn của sự bình an này.

Ta có thể sử dụng hai câu sau đây trong khi thở:

Thở vào, tôi biết tôi đang thở vào

Thở ra, tôi biết tôi đang thở ra

Sau một vài hơi thở, ta có thể rút ngắn hai câu này thành “Vào, Ra”. Nếu theo dõi hơi thở một cách xuyên suốt, liên tục thì tâm ta sẽ có cơ hội được nghỉ ngơi vì các suy tư đều vắng mặt. Trong đời sống hàng ngày, chúng ta suy nghĩ quá nhiều. Vì vậy cho tâm có cơ hội nghỉ ngơi bằng cách dừng suy nghĩ là một thực tập rất mầu nhiệm.

​

Trích trong sách Gieo Trồng Hạnh Phúc (Chương 1: Hơi thở ý thức)